Гюнар Экелёф
разбітыя вочы

Gunnar Ekelöf

brustna ögon

навароджаная маці сноўдала між дрэвам і сняжынкай
бацька на кухні кленчыў і пеў:
⠀⠀⠀⠀без вушэй так цяжка маліцца
⠀⠀⠀⠀покуль шчасце то ёсць то мінае...
знаёмая мелодыя піўных бутэлек шчуры ў каморы грошы на арэнду
сырная корка жуе сліну нядзельны гадзіннік адлічвае будні і на рыззёўцы ля ложка сцёртыя боты стоптваюць пальцы
галоўнае ў тым каб ніколі не нараджацца альбо хутка памерці піва і пекла сырнай коркі болей няма і абурэнне праядае дзіру ў падэшвах покуль шчасце то ёсць то мінае...
стомлена крочыць з шынка ці малельні
стомлена крочыць з шынка ці малельні

у маці няма болей птушак да хлеба ці віна
бацькава магіла зеўрае пустатой у ганебнай зямлі
а сын за забойства бацькі сядзіць у пекле

збыцца адно адным
грэцца адно адным пад пекнымі скляпеннямі цноты
⠀ ⠀⠀⠀⠀ў белым мармуры вечнасці
магілы нясцерпны холад цягнецца па-над сном
⠀ ⠀⠀⠀⠀як пах над парэшткамі ці як шэпт:

гніць разам вякамі
бараніць адно аднаго ад волі і вільгаці
быць абаім у шчасці, ляжаць нерухома, стойка і нерухома
лізаць адно аднаго пацалункамі марудна, як чарвякі, што спаўзаюць
⠀ ⠀⠀⠀⠀у хованкі
гніць разам вякамі ў леташнім лісці
гніць адно ў адным па-за межамі часу
гніць разам вякамі...

прыходзь да нас хутчэй.
бессвядомае.

поўнач паволі мацае наўкола ва ўласным сне паволі паволі як мара адразу пасля апоўначы працягнецца самагубства ў вялізным люстраным салоне ці ў вугальнай шахце што пэцкае пальцы чорным адно крапіва не ўспыхне і не згарыць пад пахай

поўнач паволі мацае ўказальным пальцам у кішэнях мар ці ў роце паліпа жаху і шахта паволі робіцца крывавай масай у ёй атамныя зоркі размотваюць ніці пакуль лятучы пясок і саранча абляпляюць мяне я задыхаюся зіхоткія насякомыя кішаць праз рот і праз нос чырвоныя мурашы з’ядаюць мне вочы

позна на зямлі, чырвоная кулька коціцца праз край бездані за які яшчэ трымаюцца адцятыя рукі, позна на зямлі і чырвоныя сходы ўжо зрынаюцца на пустынны бераг у плёскат цяжкога дыванам засланага мора перадпакоя лёсу за ім далягляд і хворы захад сонца бо сінія жылкі мармуровых хваль рыхтуюцца застыць у вечнасці яе птушак вецер развешвае ў скурчаным вецці як крык пра бяду я не хачу ўміраць не хачу ўміраць і не магу жыць...

паволі расце гарачка сярод руін і самотны магільны камень люструе сваё маўчанне ў пустой крыві
антыподы ўсчынаюць яўляцца бы чорныя зоркі на белых нябёсах падчас світання
паволі расце гарачка чырвонай крывёй над белымі сцёгнамі храма
на алтары ляжаць адцятыя кісці чараўніка; без рук тым прасцей яму будзе падаць
⠀ ⠀⠀⠀⠀углыб бяздоння ...
белая бы грэх сачыцца па кроплях кроў з-пад пазногця ўказальнага пальца і мядзянка абвівае ⠀ ⠀⠀⠀⠀шыю мармуровай багіні ў нішы ...
я болей не ведаю што раблю але адчыняюцца дзверы, кроў пульсуе ў жылах мармуровай глыбы⠀ ⠀⠀⠀⠀і сэрца маё знікае ў каменнай сцяне
я болей не ведаю што раблю чарнее ў вачах і ў носе які яна джаліць на смерць каб запячатаць⠀ ⠀⠀⠀⠀мне вусны дурманлівай усмешкай ці агнём што палае на твары ў кожнага ...
кроў б’е струменем ў мармуровых жылах, вочы размыкаюцца раптам і гаснуць
і мерныя ўдары гадзінніка праймаюць цішыню і дзеляць яе пароўну
паволі сціхаць пачынае гарачка сярод руін і самотны магільны камень схіліўшыся каб упасці ⠀ ⠀⠀⠀⠀люструе сваё маўчанне ў пустой крыві
антыподы чэзнуць бы чорныя зоркі на белых нябёсах у змроку
паволі сціхае гарачка і абломкі крушэння тырчаць па-над краявідам

распранаюцца дрэвы падаюць першыя зоркі
холад жаўціць лісце што засмечвае ўвесь далягляд калі памірае сонца
апалае лісце паволі хавае разбітыя вочы што заўсёдна ўглядаюцца ў гібель нябёсаў
апалае лісце кладзецца бязгучна на вочы сляпога дзіця і рукі што быццам у сне шукаюць ⠀⠀⠀⠀навобмацак ракавіны сярод камянёў на ўзбярэжжы
і ў кровазмяшэнні паўмёртвага сонца тлее ўспамін пра час калі я сам быў сляпым як тое дзіця і ⠀⠀⠀⠀мары мае былі ягонымі марамі ...
цяпер позна на зямлі, і пустэльня змыкае мне вочы але мары нанова робяць з мяне дзіця што ⠀⠀⠀⠀шукае з ліхтарыкам ракавіны ў змроку што падае на пустэльны дзіцячы пакой
⠀⠀⠀⠀узбярэжжа
і слухае як пекныя хвалі разбіваюцца ў слёзы аб сляпыя камяні на ўзбярэжжы
сусвет перад морам пусты і забыты і змрок накідвае вэлюм на мой зношаны адчай і мора дзесьці ⠀⠀⠀⠀далёка перад маімі ступнямі
там у глыбі ціхутка спяць рыбы ў ракавінах
памажы мне знайсці памажы мне дзеля кахання знайсці і слёзы сталі пярлінамі глыбока ў моры
зоркі падаюць у здзіўленні як пытанні з іншага свету і восеньскі вецер адказвае мовай прароцтваў ⠀⠀⠀⠀у вецці яно так далёка як мора і зоркі
далёка як нерухомыя думкі ў шэрых галовах камянёў што з сівой даўніны ўсляпую сузіраюць ⠀⠀⠀⠀нябачнае
памажы мне знайсці памажы мне знайсці маю ўласную ракавіну якую я слепа люблю як дзіця
⠀⠀⠀⠀ў надзеі знайсці пярліну жыцця
памажы мне знайсці пакуль не прыйшоў канец
мой апошні уздых чэзне як пара сярод водарасцей і марскіх зорак і аблічча губляе рысы як
⠀⠀⠀⠀у дымцы і чэзне паволі як вільготны след на пяску
птушка змаўкае і паўраскрытая кветка шэпча на вуха мне словы з пустэльні на вуха якое
⠀⠀⠀⠀ні бачыць ні чуе я падаю і падаю ў бясконцасць яна так далёка як мора і зоркі
памажы мне знайсці памажы мне дзеля кахання знайсці і слёзы сталі пярлінамі ў вечным моры
мая туга адганяе хмары ад храма пры даляглядзе ён так далёка як восеньскі вецер ці мой апошні ⠀⠀⠀⠀уздых што чэзне сярод зорак яны так далёка як зоркі ў моры
і пекныя хвалі ўсе яны сёстры адна адной сціраюць мае сляды на пяску і разбіваюцца ў слёзы
⠀⠀⠀⠀аб сляпыя камяні на ўзбярэжжы
памажы мне знайсці маю ўласную ракавіну зніклую ў моры бясконцасці і вялізным неазначальным ⠀⠀⠀⠀якое я слепа люблю як дзіця ў надзеі знайсці пярліну жыцця
самотны самотны як слуп на раўніне і сляпы як дзіця самоту якога бясконцая маці ўкалыхвае ⠀⠀⠀⠀песняй паволі
стомлены і бессэнсоўны як адказ без пытання ці пытанне без адказу ...
распранаюцца дрэвы падаюць першыя зоркі
позна на зямлі